Met Lutz Jacobi op ‘e seedyk: ,,Dat is dan zeer onchristelik…”

(Column) DOKKUM – De kop mut leeg. Dus ik gaan te toeren, richting…whatever. Mar ik vien myn weg. Via Easternijtsjerk, wér ik nog twee columnboekjes aflevere moest by kunde, wurd de eindbestemming de seedyk by Wierum. Ik parkeer de Almost Harley onder an de dyk en klim omhoog. Bovenan staat ’n bankje. Ik hew ’t sicht op de Kalkman want, an de seekant is ’t bankje beset. Vriendelijke engelsen. Mar ik had gien zin in ’n moeilike omskakeling naar ’n wereldse taal dus, ik hou my de bek. In myn rugtaske vien ik twee blikken bier. De stilte is zaligmakend.

Dér onderaan de trap sien ik drie froulje. Ze komme omhoog. En as ik goed sien dan sien ik wat bekents an die iene. Dat is Luts, Luts Jacobi. En su zy dichterby komt groet ik haar: ,,Dag Luts. Ja, dou siest ’t niet mar ik bin ook niet su bekent as dy.” ,,Jawel.” seit ze: ,,Ik sien ’t wel mar, ik kin niet op ‘e naam komme. Help my even, jonge.” En ze geeft my ’n hand. Ik stel my veur en ze gaat naast my zitt’n: ,,Ik laat disse tweu froulje fryslân even sien. Ze komme út Amsterdam.” ‘N wereld fan verskil is dat natuurlik en dér ging ’t vervolg van oans gesprek op veerder:

,,Met alle respect veur de randstad mar, ik bin liever hier.” geef ik an. ,,Ik hew ’s ’n poaske verslaggever weest veur de NCRV, was in Hilversum ook welkom veur trainingen en workshops op ’t gebied fan media mar, ik werd ‘r spiekergek”, vulde ik an. In dat vak hew ik Luts ook regelmatig interviewd. Su sien je mekaar ’s fan ’n andere kant. ,,Mar Harmen, ik hew ook begrepen dat die verslaggevers suwat allemaal freelance an de bak mutte. Niks gien vast inkomm’n meer.” ,,Nee Luts, en ’t verdient ook magertjes. Niks om teugenop te sien.”, is myn antwoord en de twee amsterdamse froutjes kieke wat verwonderd om oans dialect.

Ik wys naar myn Almost Harley onder aan de dyk: ,,Op dat ding ’n blok om hier deur de velden, das beter dan die groate zesbaans dyken dér in de randstad.” ,,Must ook ’n helm op?”,vraagt Luts. ,,Ik niet. En kinstou d’r dér in Den Haag ook veur zorge dat die flauwekul dér in Amtserdam blieft?” ,is myn antwoord en we lache wat. ,,Nee echt.”, vervolg ik myn verhaal: ,, in de jaren tachtig toen ik hier opgroeide werd oans met de paplepel inveegd dat je werk zoeke moesten in Amsterdam en omkriten. Hier hadden je gien toekomst, gien leven. Ik bin blied dat ik dat laten hew veur wat ’t is. Dan mar gien leven. Ik hou ’t hier beter vol dan dér.”

Su vertel ik de dames ook dat ’t dunbevolkte karakter fan oans moaie Noardeast-Fryslân ook nadelen hewwe kin. Nog niet lang leden hew ik ’n ferhaal anhoort van ’n frou die op jonge leeftiid har verloofde verloor an de see. Dat was in ’n waddendorp hier in de buurt. ‘T was ’n ongeskreven regel dat zy de rest fan har leven trouw blieve suu an har overleden geliefde. Rouwe, levenslang. Dat hewt ze dus niet deen en das har goed recht. Luts deelt met my har mening hierover en das ’n nuchtere opmerking.

Ik vertel har dat ik ’n wajongútkering geniet en dat dat eilikst ook niet mag hier. ,,Wérom niet?”, vraagt ze verbolgen; ,,As dat bepaalt is op basis fan ’n grondig medisch onderzoek wie sil dat dan te niet doen?” Ik kin myn lachen eilikst niet in houe en doen de hân veur myn mond: ,, Nou ja, dat gereformeerde folkje hier…” En ik wys har d’r op dat d’r wel ’n gemeenskappelike ruif weze mut mar, dat ‘r gienien út vretuh mag, folgens de mienskip. ,,Dat is dan zeer onchristelik fan dat gereformeerde folkje hier.”, is ’t oordeel fan de politica.

,,Wy gaan veerder naar Moddergat, Harmen. Hou je haaks.”, en ik krij ’n stevige knuffel fan disse lieve frou. Ze lope de trap af, stappe in de auto en de hân zwaait my toe deur ’t open zydrút. Ik kiek op ‘e grond en krij de balen in: Dér leit myn rugtaske en ik weet dat dér nog ’n eigen skreven columnboekje in zit. Dat had ik Luts graag met geven. Ze krijt ‘t. Dér zorg ik veur.

Groetnis,

Harmen Poortman