Je mutte wete hoe je stoke mutte. Dan kinst dyn wyf d’r wel út gooie.

Toon van Eneco

(Column) DOKKUM – Bitsje ferstand! By nacht en ontij de deuren wage wiid open. Hy is fan ’t padje. Bel de dokter, ’t gaat niet goed met Poortman.

Ja ménsen, ik hew om half zes fanavond de deuren wage wiid open zet en bin an ’t bier gaan. ,,Hy deugt niet.”, sille ze hier op de buurt wel docht hewwe. De ruk. ‘T kin my niks skele. Ik hew dwaande weest met ’n experiment wat ik vroeger al ’s deen hew in myn studietyd an de Hanzehoge skoal in Grunning. Facilitair Management.

As jou goed stoke wille mut je ook ventilere. En as je ’n hús beter isolere dan mut je anders lere stoken. Dat is myn opvatting. Toen ik lid was van de ‘Huurders Vereniging Dongeradeel’ (HVD) in 2005/2006, vermoed ik, toen hew ik dat ook oppert. Thús Woanen was toen fan plan alle 6000 woaningen te renoveren en dér hewwe we ‘huiten tage’ met te maken.

As ik toen zei dat je met betere isolatie ’n probleem krije met ’t warm houden fan je húskamer dan werd dér overheen walst. Ik bedoelde dér met dat je warme lucht niet oneindig verwarme kinne. Kliekjes kin je ook niet oneindig opwarme. Je mutte úteindelijk wel weer ’s VERS eten koke. Su is ’t ook met stoken.

Ik experimenteer hier even. Om half zes hew ik de deuren open gooit. De temperatuur zakke laten tot 17,5 graden. Om zes uur hew ik de woaning weer dicht gooit met ’n boost an zuurstof in de keet. Gevolg: Ik stook tot 20 graden en krij 21 graden an warmte.

As jou ’n woaning te dicht isolere dan mut je op ien of andere manier anders ventilere. De kachel ’s avonds naar fieftjen delskroeve hewt dan niet genoeg effect want, de temperatuur zakt niet genoeg. Je warme dus ’s morgens weer warme lucht op. De ouwe kliekjes dus weer. En dat voelt niet warm an.

Dan mut je eilikst ook nog ’s retour naar de nineties. ‘N âlderwets straalkacheltsje an de stroom want, je hewwe met ’n renoveerd hús fan Thús Woanen zonnepanelen op je dak léggen. As je dérmet stoke kin je ’t gasverbrúk naar beneden drukke. Mar dat mut je wel lere. En as ik dér op an drong by de HVD dan moest ik my de bek houe. Mar goed…

Eerlik waar, ik bin skeiden dit afgelopen jaar maar, koud hew ik ’t nog niet had. Je mutte wete hoe je stoke mutte. Dan kinst dyn wyf d’r wel út gooie.

Of kerel, dat is an jim.

Fijne feestdagen,

Harmen

Ps: En ik gaan keurig om tien uur op béd. Dat sien jim ook wel, zeker?