Kerstdagen 2016: Wat doen we met skoanmoeke?

DOKKUM – Een byzonder verzoek kwam hier by de redaksje van Harpoenmedia binnen: Harmen, kinstou ook een kerstverhaal skriive? Altiid die ongein maar, nou ’n keer serieus… Toevallig hew ik wat hoart in de afgelopen week wérvan ik denk: Das wat veur de kerst:

Stel je voor: As kien hew je een moeilijke jeugd had. Je binne frou en moeke en je hewwe self een moeke die jou op je veertigste nog de les léze wil. Bovendien verstiert ze al dyn huwelyk lang alle feesjes by jim thûs en lykt ’t wel of ze met zin altiid melk in de kofje doet van dyn man, terwyl die d’r noait wat anders in had hewt dan sûker. Ze hewt dy vroeger de keet ût jaagt. Ze predikt dy altiid maar dastou noait an har tippe kinst. Dien moeke hewt ut ’t béste deen van har heule generaasje en dou as dochter must altiid hoare hoe zwaar ’t vroeger wel niet was. Dyn moeke hewt altiid goed zorgt voar dy en dyn andere zusters. En dat silstou noait beter doen kinne veur dyn kienders. En ze weet dy heul goed te vertellen dastou altiid klaar staan must veur dyn ouwelui… Voelst ‘m?

De man van dyn leven zag in wat veur situaasje astou sast en hewt zich over dy bekommert. Samen hewwe jim ’n gezin sticht en ut gaat jim redelyk veur de wyn. Jimme mutte dér wel ’t noadige veur doen en veural heel veel veur late. Maar dat geeft niet. Jim binne niet veuleisend en met ’n goed beleid hale jim alles ût de kast.

Dan binne we nou december en een week leden is één van dyn zusters by jim langs weest. Zij vertelde jim dat moeke in ’t ziekenhûs leit. Ut roken hewt syn tol eist, lykt ut. Maar de volgende dag blykt dat verwaarlozing in de breedste zin van ’t woord de aanleiding weest is van haar opname. Dyn heit het al een goed plak in een verzorgingstehûs en Beppe kin niet langer allinich wéze. Das begrypelyk…

Dou bist zelf moeke en je kinne maar al te goed begrype dat je graach wille dat je kienders ook op jou ouwe dag naar je omsien. Dou belst ut ziekenhûs. ,, Mag ik myn moeke even an de telefoan?” Tuurlyk geeft de zuster de telefoan over en dér hoarst dyn mem. Ut klinkt niet bést astou vraagst hoe ut met haar gaat: ,, Kinst wol nei gean dat ut net goed giet, wol? Ik liz hjir mar te lizzen. D’r hawt my noait wat mankeert en no bin ik hjir yn ’n vreselyk ziekenhûs. Ut iten is net te vretten en ik wurd hjir gek. Do mast my hjir weihelje. Do list my hjir verrekke… Hoe doarst?”

Teleurgesteld lège jou de hoarn weer neer en je barste in tranen ût: ,,Hewt ze dan niet in de gaten dastou dat verdriet ook had hewst toen ze dy op jonge leeftiid in ’n internaat stopte? Omdastou nukken vertoandest wér zij niet met overweg kon vroeger? Hewt ze dan niet in de gaten dastou su niet inmekaar sist? En dastou met alle liefde haar even ophaalt hadest met de kerstdagen? Met hele kromme tenen, maar toch… Zelfs dyn man die dy al waarskuwt had veur haar verwiiten was bereid om de auto d’r veur te gooien.

Dyn zuster belt weer in de avond om de laaste berichten van de dokters aan dy deur te brieven: ,, Ik bin dwaande om har yn een beskermde omjouwing wenje te litten. Mei specialisten sykje ik om een oanleunwenning mei wat verdieverdaasje yn de foarm fan activiteiten en ûtstapkes foar âlderein. Salang hâlde ze har dér yn ut sykenhûs.”

En met gemengde gevoelens bistou eilykst bliid dat de feestdagen dit jaar veur dyn gezin eindelyk ’s veilig steld binne. Mar wat hewstou hier op ut einde van ut jaar toch weer heerlyk veur de spiegel staan!

En om dan maar even de politieke snaar te toucheren: Wij besûnige op verzorgingshûzen? Wy wille dat de ouwe lui su lang mogelyk op zichzelf woane? En vervolgens graag by de kienders in? Ik suu dér disse feestdagen nog maar ’s even over prate met mekaar.

Fyne feestdagen en een heel gelukkig nij jaar,

Harmen Poortman