Noardlike Fryske Wâlden herbergt rijke biodiversiteit

Foto aanbieding Staat van de NatuurOnderzoek en ambities gepresenteerd tijdens symposium 

ALDTSJERK – In het Nationaal Landschap Noardlike Fryske Wâlden is een rijke biodiversiteit te vinden. Er zijn veel bijzondere vleermuizen, broedvogels, hogere planten en ongewervelde dieren. Dat blijkt uit onderzoek van de agrarische natuurvereniging Noardlike Fryske Wâlden (NFW), Landschapsbeheer Friesland (LBF) en Altenburg & Wymenga ecologisch onderzoek (A&W). De onderzoeksresultaten zijn woensdag 23 april gepresenteerd tijdens een symposium op landgoed de Klinze in Aldtsjerk.

Het doel van het symposium, georganiseerd door NFW, LBF en A&W, was inzicht te geven in de bijzondere aspecten van het houtwallen- en elzensingellandschap, het beheer en onderhoud ervan en de unieke kenmerken van het coulisselandschap in Europees perspectief. Het Nationaal Landschap Noardlike Fryske Wâlden blijkt een bijzondere biodiversiteit te herbergen die nauwelijks bekend is. De afgelopen twee jaar hebben A&W, LBF en NFW hier onderzoek naar uitgevoerd. Het doel was allereerst om meer zicht te krijgen op die bijzondere biodiversiteit en ten tweede om hier in de toekomst beter rekening mee te houden qua beheer en onderhoud.

Zeldzaam

Onderzoekers troffen in het gebied zes soorten vleermuizen aan. In volgorde van talrijkheid: gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger, rosse vleermuis, watervleermuis en tweekleurige vleermuis. De tweekleurige is het meest zeldzaam. Deze landelijk zeldzaam soort is in de Noardlike Fryske Wâlden in twee gebieden waargenomen, bij Drogeham en Rottevalle. Het gebied blijkt rijk te zijn aan een bijzondere categorie broedvogels: de houtwalvogels. Dit zijn hier vooral de gekraagde roodstaart, grasmus, braamsluiper, tuinfluiter en spotvogel. Twee soorten verdienen een speciale vermelding: de grauwe klauwier en de spotvogel. De grauwe klauwier is een landelijk zeldzame soort van de Rode Lijst. De soort staat bekend als een indicator van een rijke leefomgeving. De spotvogel is de enige broedvogel in de Noardlike Fryske Wâlden met een uitgesproken voorkeur voor elzensingels. Landelijk nam de soort de afgelopen twintig jaar met 40% af; in de Noardlike Fryske Wâlden nam hij met een factor vijf toe.

Rode Lijst

De Noardlike Fryske Wâlden is tevens een bijzonder gebied voor een aantal planten, varens en mossen. Ze groeien onder andere bovenop oude dykswâlen. Het betreft soorten als muizenoor en zandblauwtje. Aan de voet van beschaduwde dykswâlen wordt regelmatig dubbelloof gevonden, een varensoort van de Rode Lijst. De singels en wallen herbergen verder landelijk zeldzame soorten wilde rozen. Bijzonder is ook de grote rijkdom aan bramensoorten. Er zijn 28 autochtone soorten gevonden, waaronder de landelijk uiterst zeldzame fijne randbraam, ingesneden ruigtebraam en ijle schuilbraam. Voor zover bekend komen Rubus horridifolius en R. frieslandicus op wereldschaal alleen hier voor. De soortenrijkdom onder ongewervelden – kleine dieren zonder skelet – is groot. De aangetroffen zadelgroefbij en de behaarde bosmier zijn landelijk schaars en beschermd. De vondst van de gewone drentelmier was de meest noordelijke in Nederland ooit.

Ambitie

De drie samenwerkende organisaties zijn doordrongen van het unieke karakter van het coulisselandschap van de Noardlike Fryske Wâlden, en ook van de bijzondere biodiversiteit die er huist. Dat versterkt de ambitie van de organisaties om voor de komende jaren extra in te zetten op behoud en zo mogelijk verdere ontwikkeling van die biodiversiteit. De boeren van de agrarische natuurvereniging NFW doen dat door op verantwoorde wijze met én tussen de singels en wallen een boterham te verdienen. A&W heeft veel ervaring met ecologisch onderzoek in het gebied, terwijl LBF de nodige expertise heeft op het gebied van onderhoud en beheer van de singels en wallen. Omdat gezamenlijk en duurzaam te kunnen doen, is er draagvlak bij de bewoners nodig, van jong en oud. Zij zullen nadrukkelijk(er) bij de inspanningen voor het behoud van dit unieke landschap betrokken worden.

 

Fotobijschrift: Henk Soorsma, MT-lid directie Natuur & Biodiversiteit van het ministerie van EZ, Marieke van der Werf, directeur Landschapsbeheer Nederland en gedeputeerde Johannes Kramer van de provincie Fryslân ontvangen het onderzoeksrapport ‘Staat van de Natuur’.